filos

Emoties en gedrag

Volgens Panksepp e.a. hebben onze emoties in de onze hersenen een eigen plek. Bovendien geldt dit niet alleen voor ons maar ook voor andere zoogdieren en wellicht ook voor niet-zoogdieren. Al sinds de jaren negentig van de vorige eeuw, weten we over die emoties en de werking ervan in onze hersenen. Panksepp spreekt in dit geval over het fenomeen MindBrain omdat deze voor hem onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. De mens is gewoon een volledige eenheid in zijn denken en bewegen. Die dualiteit van Descartes ziet hij niet zitten (zelfs letterlijk niet). Wat overigens niet wil zeggen dat hij geen ruimte ziet voor een vrije wil.

Panksepp onderscheid tenminste zeven emoties in een, evolutionair gezien, oud gedeelte van onze hersenen. Deze (tenminste) zeven emoties dragen bij aan de overleving van het individu en, via de voortplanting, ook van de soort. Panksepp beschrijft: SEEKING, RAGE, FEAR, LUST, CARE, PANIC en PLAY. Andere wetenschappers pleiten ervoor, wanneer men een compleet beeld wenst van de mens, om aan deze ten minste zeven emoties ook pijn (PAIN) en liefde (LOVE) toe te voegen.

Emoties zijn iets anders dan gevoelens. De emoties, die in onze hersenen verankerd liggen, kunnen op verschillende manieren in gedrag en beleving tot uitdrukking komen. Er is dus geen directe relatie causale tussen een emotie en specifiek gedrag. Onze gevoelens beschrijven alleen maar wat we voelen bij de verschillende emoties en deze gevoelens hangen mede samen met aangeleerd gedrag.